Wanneer is een energielabel voor een woning verplicht in 2026?

In 2026 geldt de labelplicht op drie transactiemomenten: (1) verkoop van een woning aan een nieuwe eigenaar, (2) start van een nieuwe huurovereenkomst met een nieuwe huurder, en (3) oplevering van nieuwbouw of ingrijpende renovatie. Op elk van deze momenten moet er een geldig, in EP-online geregistreerd NTA 8800-energielabel aanwezig zijn.

De notaris controleert dit bij de eigendomsoverdracht en zal zonder label niet passeren. De ILT (Inspectie Leefomgeving en Transport) en gemeenten controleren steekproefsgewijs bij verhuurders.

Wettelijk moet het label uiterlijk bij de overdracht bij de notaris beschikbaar zijn. In de praktijk verlangen makelaars en Funda het label al vóór publicatie: sinds 2015 is het label verplicht in Funda-advertenties, en verkoop zonder label kan resulteren in een civielrechtelijke boete én reputatieschade.

Ons advies: regel het label vóór de eerste bezichtiging. Kopers filteren steeds vaker op labelklasse, en een geregistreerd label geeft direct duidelijkheid over energielasten en toekomstige verduurzamingskosten.

Bij verhuur is een label verplicht bij aanvang van elk nieuw huurcontract. Bij bestaande contracten hoeft u niets te doen tot een huurderswissel. Voor sociale huur (huur onder de liberalisatiegrens) telt het label mee in het woningwaarderingsstelsel (WWS): een A-label levert 40 WWS-punten op, een G-label kost 5 punten.

Voor bedrijfsmatige verhuurders is het label bovendien onderdeel van de wettelijke informatieplicht: bij ondertekening van de huurovereenkomst moet u een kopie van het geregistreerde label overhandigen.

Voor nieuwbouw sinds 1 januari 2021 geldt BENG (Bijna EnergieNeutrale Gebouwen). De BENG-berekening die bij de omgevingsvergunning is ingediend, wordt bij oplevering omgezet in een NTA 8800-label — vaak automatisch een A++++ of hoger. Dit gebeurt bij de gereedmelding via EP-online.

Tot voor kort waren monumenten uitgezonderd. Sinds de implementatie van EPBD IV op 29 mei 2026 geldt de labelplicht ook voor de meeste rijks- en gemeentelijke monumenten. Uitgezonderd blijven: monumenten uitsluitend voor eredienst gebruikt, en gevallen waar aantoonbaar geen enkele maatregel mogelijk is zonder het monumentale karakter aan te tasten.

Dat betekent dat monumentale panden in bijvoorbeeld de Amsterdamse grachtengordel of de Haarlemse binnenstad nu ook bij verkoop of nieuwe verhuur een geldig label moeten hebben. Lees hierover ons uitgebreide artikel over de monumentenplicht.

Geen labelplicht geldt voor: (a) tijdelijke bouwwerken met een geplande gebruiksduur van maximaal 2 jaar, (b) losstaande gebouwen kleiner dan 50 m² gebruiksoppervlak, (c) gebouwen uitsluitend voor eredienst, (d) monumenten waar maatregelen aantoonbaar het karakter aantasten, (e) recreatiewoningen die minder dan 4 maanden per jaar gebruikt worden én < 25% energieverbruik van jaargebruik.

Voor de recreatiewoning-uitzondering gelden strikte voorwaarden — twijfelt u? Bespreek het met een EP-W adviseur voordat u een woning zonder label te koop zet.

De ILT kan een last onder dwangsom opleggen bij verhuur zonder label: maximaal € 435,- per woning voor particulieren, en tot € 21.750,- voor rechtspersonen. Bij verkoop grijpt de notaris al vroeg in; zonder label komt het niet tot passeren.

Gemeenten controleren steeds vaker via koppeling met de BAG en huurregistraties. Wacht dus niet tot een controle — een label kost € 224,- en is 10 jaar geldig.

Bij Building-Scan plannen we binnen 3 werkdagen en leveren het geregistreerde label binnen 5 werkdagen na opname. Bij spoed kan het binnen 48 uur — met een spoedtoeslag. Vraag direct een offerte aan of plaats een opdracht met 10% actiekorting.