Wet- en regelgeving

Energielabel voor monumenten — wat mag en moet er? — complete checklist voor 2026

Met deze praktische checklist bereidt u zich volledig voor op de opname. We benoemen alle documenten, metingen en bouwkundige details die de adviseur nodig heeft. Rijksmonumenten zijn vrijgesteld van de energielabelplicht. Toch laten veel eigenaren of beheerders alsnog een label opstellen — voor financiering, verkoop of als nulmeting voor verduurzaming.

Bijgewerkt 4 juni 20267 min lezen

De wet: vrijstelling, niet verbod

Het Besluit energieprestatie gebouwen stelt rijksmonumenten vrij van de labelplicht bij verkoop en verhuur. Gemeentelijke en provinciale monumenten vallen wél onder de plicht.

Waarom toch een label?

Hypotheekverstrekkers, banken bij financiering van bedrijfsverzamelpanden en sommige verzekeraars vragen alsnog om een geldig label. Daarnaast geeft het label houvast bij verduurzaming binnen de monumentale kaders.

Wat mag en niet mag

Buitenisolatie en gevelingrepen zijn bij rijksmonumenten doorgaans niet toegestaan zonder vergunning. Binnenisolatie, vacuümglas, vloerisolatie en HR-ketels of warmtepompen zijn vaak wél mogelijk en leveren een merkbare labelverbetering op.

Wat dit in de praktijk betekent

Onze adviseurs zien dit onderwerp wekelijks terugkomen tijdens opnames in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en de rest van de Randstad. De aanpak die we hieronder beschrijven is gebaseerd op honderden uitgevoerde inspecties in 2025 en 2026.

Een goede voorbereiding scheelt vaak een halve dag werk en voorkomt onnodige meerkosten. Daarom adviseren wij om vooraf alle relevante stukken — bouwtekeningen, eerdere energielabels, ketelgegevens, isolatiebonnen — digitaal beschikbaar te hebben.

Veelgemaakte fouten en hoe u ze voorkomt

De drie meest voorkomende fouten in deze situatie: (1) opdracht geven aan een niet-erkende partij waardoor het label of meetrapport niet wordt geaccepteerd door notaris of Funda, (2) verouderde BAG-oppervlakte gebruiken in advertenties (boete vanaf 2024) en (3) wachten tot de week van overdracht waardoor spoedtoeslagen oplopen.

Plan minimaal 2 weken voor de geplande overdracht of Funda-publicatie een opname in. Twijfelt u over geldigheid van een bestaand label of meetrapport? Check gratis via EP-online of vraag Building-Scan om een second opinion.

Veelgestelde vragen

Wanneer is een energielabel voor een woning verplicht?
Een erkend EP-W energielabel volgens NTA 8800 is wettelijk verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering van een woning. Zonder geldig label kan de notaris de transactie weigeren of riskeert u een boete van de ILT tot € 435,- voor particulieren.
Wat kost een energielabel woning in 2026?
Een EP-W energielabel kost vanaf € 195,- incl. BTW voor een appartement en vanaf € 245,- voor een eengezinswoning. De prijs is afhankelijk van type woning en BAG-oppervlakte. Alle tarieven zijn inclusief opname op locatie, NTA 8800-berekening en afmelding bij EP-online.
Hoe snel is het rapport beschikbaar?
Standaard plannen we binnen 5 werkdagen een opname op locatie. Binnen 2 werkdagen na de opname is het rapport definitief en afgemeld bij EP-online (energielabels) of digitaal opgeleverd (NEN 2580, Funda-plattegrond). Spoedopname binnen 48 uur is mogelijk tegen een meerprijs.
Werken jullie in mijn regio?
Building-Scan heeft eigen EP-W en EP-U adviseurs in heel Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland. Wij rijden onder andere op Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Haarlem, Leiden, Almere, Hilversum, Delft, Amersfoort, Zaanstad, Haarlemmermeer, Alphen aan den Rijn, Gouda en Dordrecht — zonder voorrijkosten.
Krijg ik een erkend rapport dat de notaris accepteert?
Ja. Building-Scan is een erkend EP-W bedrijf met BRL 9500-W certificering. Energielabels worden binnen 24 uur na de opname afgemeld bij EP-online (RVO) en zijn onvoorwaardelijk geaccepteerd door alle notarissen, makelaars en hypotheekverstrekkers.
Hoe lang is een energielabel of meetrapport geldig?
Een energielabel volgens NTA 8800 is 10 jaar geldig vanaf de afmelddatum bij EP-online. Bij ingrijpende verbouwing (isolatie, installatie, uitbouw) raden we een nieuw label aan om de verbeterde waarde aantoonbaar te maken bij verkoop.

Lees ook

Klaar om uw vastgoed te certificeren?

Vraag een vrijblijvende offerte aan. Wij nemen binnen 24 uur contact op.

Alle artikelen in de kennisbank